323

زندگی نامه دکتر محمود حسابی، پدر علم فیزیک ایران

زندگی نامه دکتر محمود حسابی، پدر علم فیزیک ایران، را بخوانید. و با  زندگی  این استاد فرهیخته و دانش پژوه کشور مان بیشتر آشنا شوید.

سید محمود حسابی با نام اصلی، محمود خان میرزا حسابی، فیزیک دان، سناتور، از وزیران آموزش و پرورش در دوره سلطنت پهلوی و بنیان گذار فیزیک دانشگاهی در ایران است. این استاد بزرگوار به پدر فیزیک ایران شهرت دارند.

زندگی نامه دکتر محمود حسابی

دکتر محمود حسابی در ۳ اسفند ۱۲۸۱ ه ش در شهرستان تفریش به دنیا آمد. از آغاز طفولیت به همراه خانواده اش به تهران رفت. چهار سال اولیه عمرش را آن جا گذراند. سپس همراه والدینش به شامات مهاجرت کرد. در بیروت در سن هفت سالگی در مدرسه کشیش های فرانسوی دوران ابتدایی را آغاز کرد. همزمان مادر دلسوز و فداکارش در منزل ادبیات فارسی و تعلیمات دینی را به او آموزش داد. او از کودکی نزد خاندنش، قران و دیوان حافظ را حفظ کرد. همچنین بوستان سعدی، گلستان سعدی، شاه نامه فردوسی، مثنوی معنوی مولوی و منشات قائم مقام فراوانی را در سنین نوجوانی به طور کامل آموخت.

تحصیلات دکتر حسابی

همزمان با شروع جنگ اول جهانی اول، مدارس بیروت تعطیل شد و دکتر به مدت دو سال در منزل آموزش های اولیه دوره متوسطه را می گذراند. سپس در کالج آمریکایی بیروت در سن ۱۷ سالگی موفق به اخذ مدرک لیسانس ادبیات و در ۱۹ سالگی لیسانس بیولوژی را کسب کرد. پس از آن در رشته مهندسی راه و ساختمان در دانشکده مهندسی بیروت، مشغول به تحصیل شد. دکتر در این دوران  با نقشه کشی و راه سازی امرار معاش می کردند. وی همچنین تحصیلات دانشگاهی را در رشته پزشکی، ریاضیات و ستاره شناسی به پایان رساندند. وی با موسیقی و شعر ایران و موسیقی کلاسیک غرب آشنایی کامل داشت و در چند زمینه ورزشی فعالیت می کرد.

تحصیلات دکتر محمود حسابی در دانشگاه سورین فرانسه

دکتر حسابی در دانشگاه سورین فرانسه، در رشته فیزیک، دکترای فیزیک خود را در سن ۲۵ سالگی با ارائه ارساله ای با عنوان « حساسیت سلول های فتو الکتریک» با کسب درجه عالی اخذ کرد.

منصب های سیاسی دکتر حسابی

در زمان حکومت پهلوی دکتر حسابی، سناتور انتخابی شهر تهران در سه دوره اول مجلس سنای ایران بود. او همچنین در کابینه دکتر مصدق ( ۱۹۵۱و۱۹۵۲) وزیر آموزش و پرورش بود.

فعالیت های شغلی و اجتماعی دکتر حسابی

با وجود این که تمام شرایط برای کار و تحقیق دکتر حسابی در خارج از کشور مهیا بود. اما او زندگی در ایران را با دلارهای آمریکایی عوض نمی کند. با وجود شرایط مرفه کاری در آزمایشگاه های مجهز آمریکا جناب دکتر  تصمیم می گیرید به ایران بر گردد.  عشق به آب، خاک و میهن مانع از آن شد ،که دکتر در آمریکا ماندگار شود و پژوهش هایش را در شرایط مرفه انجام دهد. تلاش های عملی و اجرایی زیادی در عمران و آبادانی کشور توسط دکتر حسابی انجام شده است. که تاثیری شگرف در توسعه کشور داشته است. چند نمونه از اقدامات ایشان را برای آشنای بیشتر با فعالیت های این استاد برجسته و عالی قدر ذکر می کنم.

اقدامات عملی و اجرایی دکتر حسابی

  • اولین نقشه برداری فنی و تخصصی در کشور (راه بندر لنگه به بوشهر) و اولین راه سازی مدرن در ایران (راه تهران تمشک) کار دکتر حسابی بود.
  • به پاس تلاش های دکتر ( اولین مدرسه عشایر، دارالمعلمین، دانشسرای عالی، اولین بیمارستان خصوصی در ایران) پایه گذاری شد.
  • تجهیزات ( رادیو، اولین آنتن فرستنده ، مرکز زلزله شناسی، رآکتور اتمی سازمان انرژی کشور، دستگاه رادیولوژی) به یمن تلاش دکتر حسابی برای اولین بار در کشور ساخته شد.
  • شرکت در پایه گزاری فرهنگستان ایران و ایجاد انجمن زبان فارسی، تدوین اساس نامه طرح تاسیس دانشگاه تهران  و …. از جمله فعالیت های اجرایی دکتر حسابی در کشور است.
  • اقدامات عملی و اجرایی دکتر حسابی بسیار زیاد است و عنوان تک تک آن ها در این مطلب نمی گنجد. در ادامه برخی از جوایز و افتخارات دکتر حسابی آمده است.

جوایز و افتخارات دکتر حسابی

  • دریافت عنوان «استاد برجسته دانشگاه تهران»،
  • نشان لوژیون دونور فرانسه
  • برگزاری کنفرانس سالانه ایران در سال ۱۳۶۵ بزرگذاشت دکتر محمود حسابی

موزه پورفسور حسابی

پس از مرگ دکتر در سال ۱۳۷۲ خانه او تبدیل به موزه شد. در این موزه وسایل و مدارک و درجات علمی، نشان های افتخار، تقدیر نامه ها، عکس های قدیمی و متن سخنرانی های دکتر حسابی نگهداری می شود. این موزه در خیابان تجریش، خیابان مقصود بیک قرار دارد. علاقه مندان و دوست داران جناب دکتر حسابی هر روزه از این موزه دیدن می کنند و با آثار به جا مانده از این شخصیت علمی، ادبی و فرهنگی بیشتر آشنا می شوند.

ببینید: کتاب صوتی از دلت عشق، اثر کاترین پاندر

آثار دکتر حسابی

از دکتر حسابی در زمینه فیزیک، زبان فارسی و پژوهش های فرهنگی، ۲۱ کتاب و مقاله به جا مانده است.  که در ادامه برای نمونه چند تا از آثار دکتر حسابی را بیان می کنم.

کتاب های دکتر محمود حسابی

  • در سال ۱۳۱۲ کتاب قانون تأسیس دانشگاه تهران
  • در سال۱۹۴۶ کتابی در تفسیر امواج دوبر در شش رساله، چاپ دانشگاه تهران
  • در سال ۱۳۱۸، کتاب های فیزیک دبیرستان
  • در سال ۱۳۱۹ کتاب نام های ایرانی
  • در سال ۱۳۳۳ کتاب آیین نامه امور مالی دانشگاه تهران
  • در سال ۱۳۴۰ کتاب دیدگانی فیزیک، چاپ دانشگاه تهران

مقاله های دکتر حسابی

  • ذرات پیوسته، نشریه آکادمی آمریکا
  • اثبات نظری بیشتر بودن جرم ذرات شارژ شده به وسیله نور نسبت به الکترون ( پیشنهاد تفسیر قانون جاذبه عمومی نیوتون و قانون میدان الکتریکی ماکسول). گزارش نشریه انجمن آمریکا ۱۹۴۸
  • مقاله ذرات بی نهایت گسترده، نشریه فیزیک فرانسه در سال ۱۹۵۷
  • وند ها و گهواژه های فارسی در سال ۱۳۶۸
  • فرهنگ لغت حسابی (انگلیسی به فارسی)

زبان هایی که دکتر حسابی بر آن ها مسلط بودند

دکتر حسابی به زبان عربی، انگلیسی، فرانسوی و آلمانی تسلط کامل داشت. او در تحقیقاتش از زبان های سانسکریت، لاتین، پهلوی، یونانی، ایتالیایی، روسی و ترکی استفاده کرده است.

تئوری مخصوص دکتر حسابی در رابطه با ذرات

دکتر حسابی زمانی که در رابطه با خواص ذرات پژوهش می کرد،  به این فکر می افتد که شاید، علت وجود خاصیت های ذرات اصلی در این باشد که این ذرات بی نهایت گسترده اند. به طوری که هر ذره ای در تمام فضا گسترش یافته است. و نیز هر ذره ای بر ذرات دیگر تاثیر می گذارد. او با خود فکر می کند. اگر این تئوری صحیح باشد، چگالی یک ذره مادی نباید یک مرتبه به صفر برسد. بلکه باید به تدریج با فاصله از آن کم شود. با این حساب نباید ذره ماده شعاع معینی داشته باشد.

ارتباط فلسفی تئوری دکتر حسابی با فلسفه وحدت وجود

در تئوری دکتر حسابی، همه ذرات جهان با هم ارتباط دارند. چون که در این تئوری، فرض را بر این می گیرند که هر ذره در جهان تا بی نهایت گسترده است. و همه ذرات جهان در نقاط مختلف جهان با هم وجود دارند. یعنی در واقع قسمت کوچکی از تمام جهان در هر نقطه ای وجود دارد. این دقیقاً همان چیزی است که در فلسفه وحدت وجود گفته می شود.

ببینید: بیوگرافی شهرزاد رفیعی بانوی ایرانی تبار که در جهان حرفی برای گفتن دارد

دکتر حسابی از شخصیت های برجسته علمی و فرهنگی ایران است. پس از ۹۰ سال عمر با برکت و مفید در سال۱۳۷۱ از این جهان رخت بر می بندد و به دیار باقی می شتابد. فعالیت های فراوانی در توسعه و آبادانی کشور عزیزمان به اجرا درمی آورد. دکتر حسابی در آبادانی کشور، پایه گزاری و تاسیس خدمات توسعه ای و زیربنایی در کشور نقش فعال داشتند. تلاش های ایشان براستی قابل تقدیر است. از این استاد بزرگوار بیش از ۲۰ مقاله و کتاب در زمینه فیزیک، ادبیات، عمران و … به یادگار مانده است. به پاس تلاش های این استاد عالی مقام در سال ۱۳۶۵ کنفرانسی برگزار شد. در این کنفرانس از تلاش های موثر و مفید این استاد دلسوز و تلاش گر، قدردانی و سپاسگزاری شد.

کاربران گرامی نظراتان را در رابطه با این مطلب با ما از طریق همین صفحه به اشتراک بگذارید.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *